Promosi cabutan bertuah dengan hadiah lumayan seperti kereta, motosikal, wang tunai dan pelbagai barangan bernilai tinggi semakin kerap digunakan bagi menarik perhatian pelanggan.
Namun, timbul persoalan yang sering bermain di fikiran ramai, adakah semua cabutan bertuah dibenarkan dalam Islam atau ada yang boleh jatuh hukum haram?
Baca juga: Tersalah Baca Al-Fatihah Ketika Solat, Sah Atau Perlu Ulang? Bab Solat Tak Boleh Dibuat Main
PENJELASAN JABATAN MUFTI TERENGGANU BERKENAAN TREND TERKINI HUKUM JUALAN YANG MELIBATKAN CABUTAN BERTUAH
Gambar hiasan: Gemini AI
Perkara ini dijelaskan oleh Jabatan Mufti Negeri Terengganu menerusi satu kenyataan yang dikongsikan semula oleh pendakwah terkenal, Ustazah Asma’ Harun, bagi memberi kefahaman kepada masyarakat mengenai hukum sebenar mengikut syarak.
Hukum cabutan bertuah bergantung kepada cara pelaksanaannya
Menurut Jabatan Mufti Negeri Terengganu, hukum menyertai cabutan bertuah bukan ditentukan berdasarkan hadiah yang ditawarkan, sebaliknya bergantung kepada mekanisme atau cara sesuatu program itu dilaksanakan.
Dalam Islam, sesuatu cabutan bertuah mestilah bebas daripada unsur yang bercanggah dengan syariah seperti:
- Perjudian (maysir)
- Ketidakpastian melampau (gharar)
- Penipuan (ghish)
- Eksploitasi pengguna
- Pengambilan harta secara batil
Oleh itu, tidak semua cabutan bertuah boleh terus dianggap haram atau harus tanpa melihat syarat dan pelaksanaannya terlebih dahulu.
Cabutan bertuah yang jatuh hukum harus
Hasil penelitian terhadap pandangan ulama serta keputusan badan-badan fatwa semasa, Jabatan Mufti Negeri Terengganu menjelaskan bahawa cabutan bertuah diharuskan sekiranya memenuhi beberapa syarat berikut:
- Tiada bayaran tambahan dikenakan khusus untuk menyertai cabutan bertuah.
- Harga produk atau perkhidmatan dijual mengikut harga pasaran dan tidak dinaikkan bagi menampung kos hadiah.
- Tujuan utama pelanggan membeli produk bukan semata-mata untuk mengejar peluang memenangi hadiah.
- Hadiah disediakan oleh penganjur menggunakan sumber dana yang sah, bukan daripada wang penyertaan peserta.
- Semua terma dan syarat pertandingan dijelaskan secara telus, adil dan mudah difahami.
Sekiranya semua syarat ini dipenuhi, maka penyertaan dalam cabutan bertuah tidak mengandungi unsur yang bercanggah dengan hukum syarak.
Baca juga: Terjumpa Duit Tanpa ‘Tuan’, Kalau Ambil Apa Hukumnya & Apa Perlu Buat? Ini Jawapan Mufti
Cabutan bertuah yang diharamkan
Dalam masa yang sama, Jabatan Mufti Negeri Terengganu mengingatkan bahawa terdapat keadaan yang boleh menyebabkan sesuatu cabutan bertuah mengandungi unsur perjudian dan seterusnya diharamkan.
Antaranya ialah apabila:
- Peserta diwajibkan membayar yuran tambahan untuk menyertai cabutan.
- Peserta perlu membeli kupon khas bagi melayakkan diri.
- Pelanggan dikenakan kos tertentu semata-mata untuk mendapatkan peluang memenangi hadiah.
- Harga produk dinaikkan secara tidak munasabah bagi membiayai hadiah yang ditawarkan.
Situasi seperti ini berpotensi mengandungi unsur maysir (perjudian) kerana peserta menanggung risiko kehilangan wang demi peluang memperoleh hadiah.
Promosi digital juga perlu patuh syariah
Mufti turut menjelaskan bahawa dalam era pemasaran digital hari ini, setiap program cabutan bertuah perlu dinilai berdasarkan beberapa aspek, antaranya:
- Struktur pelaksanaan program
- Sumber pembiayaan hadiah
- Syarat penyertaan
- Kesan terhadap pengguna
Justeru, hukum tidak boleh diputuskan secara umum terhadap semua bentuk cabutan bertuah tanpa meneliti mekanisme sebenar sesuatu promosi.
Bagi mengelakkan kekeliruan dalam kalangan masyarakat dan penganjur, Jabatan Mufti Negeri Terengganu berpandangan bahawa garis panduan mengenai cabutan bertuah patuh syariah perlu diperluaskan kepada orang ramai.
Malah, jabatan itu turut merujuk kepada Garis Panduan Peraduan Berasaskan Hadiah yang telah diperakukan oleh Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Kali Ke-84 sebagai panduan kepada penganjur dalam merancang promosi yang mematuhi hukum syarak.
Pengguna perlu lebih berhati-hati
Kesimpulannya, bukan semua cabutan bertuah adalah haram dan bukan juga semuanya harus. Penentu utamanya ialah cara pelaksanaan program tersebut sama ada ia bebas daripada unsur perjudian, penipuan dan pengambilan harta secara tidak sah.
Sebagai pengguna, adalah penting untuk memahami syarat penyertaan sebelum menyertai mana-mana promosi, manakala penganjur pula perlu memastikan setiap kempen yang dijalankan mematuhi prinsip syariah agar tidak menimbulkan keraguan dalam kalangan masyarakat Islam.
Sumber: Facebook Ustazah Asma’ Harun / Berita Harian
FT Image: Gemini AI
